Gümrük Müşavirliği Hizmeti Nedir?
En genel anlamıyla, gümrük ve dış ticaret işlemlerine konu ürünlere ilişkin süreçlerde özel sektör temsilcilerince verilen tüm hizmetleri ifade eder. Gümrüklerde işlem yaptırmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kendi gümrük beyannamelerini vererek işlemlerini takip edebilecekleri gibi, bu alanda Ticaret Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri dolaylı temsil yoluyla beyanname verebilmekte; ayrıca gümrük müşavirlerinden gümrük ve dış ticaret konularında da danışmanlık hizmeti alınabilmektedirler.
Gümrük Müşaviri Kimdir?
Gümrük ve dış ticaret işlemleri kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesine giren, çıkan eşya ve araçların gümrük mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat uyarınca uygulanması (mevzuat danışmanlığı) zorunlu iş ve işlemlerini özellikle gümrük idareleri nezdinde takip eden, bu işlemlerin yasal düzenlemelere uygun biçimde tamamlanmasını sağlayan, gümrük ve dış ticaret süreçlerinde danışmanlık hizmetleri veren, alanında uzmanlaşmış; yasal düzenlenmelerle belirlenen eğitim, staj, belli suçlardan ceza almış olmamak, yapılan mesleki yeterlilik sınavında başarılı olmak gibi koşullara, kimi özel yetki ve sorumluluklara ve mesleki formasyona sahip meslek mensuplarıdır.
Türkiye Cumhuriyeti Gümrük Bölgesi, Türkiye Cumhuriyeti topraklarını kapsar. Türkiye kara suları, iç suları ve hava sahası Türkiye gümrük bölgesine dâhildir.
Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri Kimdir?
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 10/1-c maddesine istinaden gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Ticaret Bakanlığınca belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen gümrük müşaviridir. Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri (YGM), özellikle bazı nitelikli tespit işlemlerini yapan gümrük müşaviridir. 2008 yılında başlayan Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği uygulaması ile ekonomik etkili gümrük rejimlerinin, nihai kullanımın, basitleştirilmiş usuller ve bazı gümrük işlemlerinin uygulanmasını sağlamak üzere gerekli görülen tespit işlemleri, yetkilendirilmiş gümrük müşavirleri eliyle yaptırılmaktadır.
Gümrük Müşavirleri Ne İş Yapar?
Gümrük müşavirleri, ithalat ve ihracat yapan firmaların yasal temsilcileri olarak gümrük beyannamelerini hazırlar, beyan ve işlemler için gerekli tüm bilgi ve belgeleri toplar; gümrük vergileri ve ithalde alınan diğer vergi ve mali yükümlülükleri hesaplanmasını sağlar; gümrük idaresiyle ilgili tüm süreçleri takip ederek yürütür ve sonuçlandırır; gümrük ve dış ticaret işlemlerinin her aşamasında ihtiyaç duyulan danışmanlık hizmetlerini sunar.
Gümrük İşlemlerinde Gümrük Müşavirleriyle Çalışmak Zorunlu Mudur?
Gümrük işlemlerinde gümrük müşavirleriyle çalışma zorunluluğu yoktur. Herkes gümrük işlemlerini kendisi takip edebileceği gibi noterden vekalet vererek dolaylı temsil yoluyla gümrük müşavirleri ya da yetki verilmiş çalışan temsilcileri aracılığıyla takip ettirebilir.
Gümrük İşlemlerinde Doğrudan ve Dolaylı Temsil Neyi İfade Eder?
Gümrük işlemleri, kişilerin bizzat kendileri tarafından takip edilebileceği gibi, temsilci tayin edilerek de gerçekleştirebilir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 5.Maddesi bu hususta şu hükümleri içerir:
“Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin edebilirler. Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişiler hariç olmak üzere, temsilci Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunan kişilerdir.
Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda başkasının adına ve hesabına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise kendi adına, ancak başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket ettiğini beyan etmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.”
Gümrük Kanunu’nun 225. Maddesi çerçevesinde de; “Eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin faaliyetler, 5.madde hükümleri çerçevesinde, sahipleri ile bunların adına hareket edenler tarafından doğrudan temsil yoluyla veya Gümrük Müşavirleri tarafından dolaylı temsil yoluyla takip edilir ve sonuçlandırılır.” hükmü yer almaktadır.
Gümrük Müşavirlerinin Yasal Hak ve Yükümlülükleri Nelerdir?
Gümrük Müşavirleri, Gümrük Kanunu’nda yer alan yetkiler doğrultusunda, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri temsilci sıfatıyla gerçekleştirebilir; her türlü gümrük işlemini takip ederek sonuçlandırabilirler.
Gümrük Müşavirleri, gümrük mevzuatının gerektirdiği işlemleri ve bürokratik süreci hatasız yürütmek ve temsil ettiği kişi ve kuruluşların hukuki haklarını, çıkarlarını ve yararlarını gözeterek, onları maddi ve manevi her türlü zarardan koruyacak şekilde, gümrük ve dış ticaret konularında yüksek donanımla, vasıflı danışmanlık hizmeti vermek zorundadırlar. Gümrük müşavir ve müşavir yardımcıları, çerçevesi Gümrük Kanunu’nun 227 nci ve 228 nci maddelerinde belirlenen niteliklere sahip uzman kişilerdir.
Gümrük Müşavirleri, Borçlar Kanunu uyarınca vekil sorumluluğu ve Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde tacir mesuliyeti ile çalışmak; 4458 Sayılı Gümrük Kanunu ve 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Yasası uyarınca müteselsil sorumluluk bilinciyle hareket etmekle mükelleftirler.
Gümrük Müşavirliği faaliyetleri, bir özel hukuk tüzel kişiliği oluşturularak gümrük müşavirliği şirketi şeklinde de yürütülebilir. Bu durumda gümrük müşavirlerinin kuracağı tüzel kişiliklere gümrük müşavirleri de ortak olabilirler.
Gümrük Müşavirlerine Neden İhtiyaç Duyulur?
Eşyanın gümrük ve dış ticaret işlemlerinin yürütülmesi, gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması, bu alanlarda teknik bilgiye sahip olmayı gerektirir. Gümrük işlemleri birçok yasa, uluslararası anlaşma, karar, tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge, tasarruflu yazıyla düzenlenmiş karmaşık bir düzenlemelere konu işlemlerdir. Dış ticarete konu ürünleri ithal veya ihraç ederken çok sayıda teknik terimle karşılaşacağınızdan ve gümrük mevzuatının değişken, dinamik yapısından ötürü, gümrük süreçlerini verimli bir şekilde organize etmek oldukça zor olacaktır. Gümrük müşavirleri bu kompleks mevzuatı yakından takip eder ve firmaların yasalara uygun biçimde işlemlerini yürütmelerine destek olur.
Benzer şekilde, ürünleri ithal ve ihraç ederken; ürünlerin gümrük tarife istatistik pozisyonlarının (GTİP) yanlış sınıflandırılması, yanlış vergi hesaplamaları, beyanların düzgün yapılamaması, yasal izin ve belgelendirme süreçlerinin doğru yönetilememesi, yalnızca tedarik zincirinde önemli zaman kayıpları, gecikmelere ve artan maliyetlere yol açmakla kalmayacak; aynı zamanda büyük ceza risklerini, mali kayıpları, yasal sorunları, hatta kimi durumlarda kaçakçılıkla mücadele yasası kapsamına girebilecek suçların işlenmesini doğurabilecektir. Bu nedenle özel uzmanlık isteyen gümrük ve dış ticaret süreçlerinin bilgi ve deneyimiyle bu alanda yetkin uzman kişiler eliyle takibinde çok büyük faydalar bulunmaktadır. Gümrük müşavirleri vergilerin, mali yükümlülüklerin doğru biçimde hesaplanmasını sağlar, böylece firmaların fazla ya da eksik ödeme yapmasını, cezai durumlarla karşılaşmalarını önler; karşılaşılabilecek ceza risklerini minimum seviyeye düşürür, bu amaçla gerekli ön değerlendirmeleri yaparak, tedbir alınmasını sağlar. Gümrük işlemlerinin eksiksiz, doğru biçimde yapılmasını sağlayarak bekleme maliyetlerini düşürür, firmalara zaman ve maliyet tasarrufu sağlar
Küresel dünyada başarıya ulaşmanın yolu uluslararası ticarete hâkim olmaktan geçmektedir. İthalat ve İhracat işlemlerinde bütüncül çözümler için gümrük müşavirleri ve gümrük müşavirlik firmalarından destek almak, süreçlerinizi onların danışmanlığı ile yürütmek oldukça önemlidir. Gümrük müşavirleri firmalara stratejik tavsiyeler sunarak dış ticaret süreçlerinde etkinlik ve verimliliği artırır; firmaların rekabet gücüne olumlu katkı sağlar.
Günümüz dünyasında uzmanlaşma kritik bir öneme sahiptir. Özel bir uzmanlık alanı olan gümrük işlemleri de uzman, kalifiye, tecrübeli profesyoneller eliyle yani müşavirler tarafından yürütüldüğünde ticari hayattaki başarı şansınız artacaktır.
Gümrük Müşaviri ile Çalışırken ve Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Gümrük İşlemleri Neyi İfade Eder?
Gümrük gözetimi altında bulunan eşya, Gümrük Kanunu’nda belirlenen “gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma” tabi tutulur. Bu işlemler; eşyanın bir gümrük rejimine tabi tutulması, bir serbest bölgeye konulması, imhası, yeniden ihracı veya gümrüğe terk edilmesidir. Eşyanın ihraç edilmesi, ithal edilmesi, dahilde veya hariçte işleme rejimine tabi tutulması, geçici ithal edilmesi, transiti, antrepoya alınması gibi gümrük işlemleri birbirinden farklı prosedürlere sahip işlemlerdir.
Gümrük Müşavirleri Başlıca Ne Tür Hizmetler Sunar?
Gümrükleme hizmetlerini gümrük müşavirliği şirketleri sunar. Gümrükleme işlemlerini gerçekleştirebilmesi için gümrük müşavirlerine vekaletname verdikten sonra, gümrük müşavirleri kendi adlarına hareket ederek kendilerine vekaletname veren kişi hesabına gümrük idarelerinde hareket ederler. Bu kapsamda; gümrük beyannamesi verilmesi öncesinde Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) tespiti, eşyanın tabi tutulacağı gümrük rejimine göre vergi ve prosedür analizi, alınması gereken izin veya uygunluklar varsa bunların başvuru ve takibi (TAREKS Başvuruları gibi), elleçleme, küşat, danışmanlık, gümrük beyannamesinin verilmesi, gerektiğinde eşyanın muayenesi, numune alınması, laboratuvar tahliline gönderilmesi için takip, eşyanın gümrük idaresinden teslim alınması, eşyanın yurtdışı edilmesi işlemlerinin tamamlanması (yurtdışı gümrükleme) gibi pek çok gümrük işlemleri gerçekleştirilir.
Gümrük işlemlerinin sağlıklı yürütülebilmesi için ise; işlemlerin mutlaka bu konuda profesyonel ve ehil kişilere emanet edilmesi gerekir. Gümrük işlemlerinin hızlı ve hatasız bir şekilde tamamlanması, gümrük prosedürlerine hâkim olunması, dijital teknolojilerin kullanılması (dijital gümrükleme), gümrük vergilerinin doğru hesaplanması, gümrük idareleri ile doğru iletişimin kurulması sürecin doğru ve hatasız yürütülmesi açısından önemlidir.
Nasıl Gümrük Müşaviri Olunur?
Gümrük Müşavirliği, üçüncü el lojistik hizmetidir. Gümrük Müşavirliği yapabilmek için önce gümrük müşavir yardımcısı olduktan sonra yapılan sınavda başarılı olmak ya da kamuda belirli görevlerde çalışmak olmak koşulu vardır.
Gümrük müşavir yardımcısı olabilecek kişilerin aşağıda belirtilen koşullara sahip olmaları gerekir.
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak,
b) Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,
c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak,
d) Taksirli suçlar hariç olmak üzere; affa uğramış olsalar dahi, ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis ya da kaçakçılık, zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, dolanlı iflas, yalan yere şahadet, suç tasnii, iftira gibi yüz kızartıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, terörün finansmanı, Devlet sırlarını açığa vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçları ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamı suçlar ile örgütlü suçlardan hüküm giymemiş olmak,
e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak,
f) i) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi, siyasal bilgiler ve endüstri mühendisliği dallarında eğitim veren fakülte ve yüksek okullardan veya denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak,
ii) Diğer öğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olduktan sonra (i) alt bendinde belirtilen bilim dallarından lisans üstü seviyede diploma almış olmak ya da ön lisans eğitimi veren gümrük, dış ticaret ve Avrupa Birliği konularında uzmanlık programı olan meslek yüksek okullarından mezun olmak,
g) Staj amacıyla bir gümrük müşavirinin yanında bir yıl çalışmış olmak,
h) Yapılan gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olmak,
2. a) Gümrük idaresinde en az onbeş yıl çalışıp da görevlerinden istifa ederek veya emekli olarak ayrılan memurlardan 1 inci fıkradaki koşulları taşıyanlar, staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı sınavına girebilirler
b) Gümrük idaresinde en az on beş yıl çalışıp da bunun üç yılını gümrük muayene memuru, gümrük başmemuru ve gümrük müdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılan ve 1 inci fıkradaki koşulları taşıyanlar sınav ve staj koşulu aranmaksızın gümrük müşavir yardımcısı olabilirler.
3. Yukarıda belirtilen koşulları yerine getirenlere gerekli müracaat belgelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Ticaret Bakanlığı tarafından Gümrük Müşavir Yardımcılığı İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavir yardımcıları ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulunabilirler.
Gümrük Müşavirliği için gerekli koşullar da Gümrük Kanunu’nun 228 nci maddesinde şöylece tanımlanmıştır.
MADDE 228- 1. 227 nci maddenin 1 inci fıkrasının (f) bendinin (ii) alt bendi hariç olmak üzere, aynı fıkrada belirtilen koşulları taşıyan ve iki yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük müşavirliği yapmaya hak kazanır.
2. a) Gümrük idaresinde on yıl çalışmış olup, bunun üç yılını şube müdürü, gümrük müdürü, gümrük muhafaza müdürü, gümrük başmüdür yardımcısı ve gümrük muhafaza başmüdür yardımcısı görevlerinde geçirenlerden, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, staj koşuluna tabi tutulmaksızın gümrük müşavirliği sınavına girebilirler. Bu kişilere, talep halinde sınav ve staj koşulu aranmaksızın Gümrük Müşavir Yardımcısı İzin Belgesi verilir.
b) Gümrük idaresinde gümrük başmüdürü, gümrük muhafaza başmüdürü, gümrük uzmanı, kontrolör, gümrük müfettişi, daire başkanı ve daha üst görevlerde en az on yıl çalışmış olanlardan, görevlerinden istifa eden veya emekliye ayrılanlar, 227 nci maddenin 1 inci fıkrasında belirtilen koşulları taşımaları halinde, sınav ve staj koşuluna bağlı olmaksızın gümrük müşaviri olmaya hak kazanırlar.
3. 1 inci ve 2 nci fıkralarda belirtilen koşulları yerine getirenlere, gerekli müracaat belgelerinin tamamlanmasından itibaren altmış gün içinde Müsteşarlıkça Gümrük Müşavirliği İzin Belgesi verilir. Gümrük müşavirleri ancak bu izin belgesini aldıktan sonra mesleki faaliyette bulunabilirler
Yabancı Ülke Vatandaşları Türkiye’de Gümrük Müşavirliği Yapabilir mi?
4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 227/1 nci maddesi uyarınca gümrük müşavir yardımcısı olmak ve dolayısıyla bilahare gerekli koşulları sağladıktan sonra gümrük müşaviri olabilmek için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak koşulu vardır.
Gümrük Müşavirleri Ne Kadar Ücret Alır?
Gümrük müşaviri ücretleri, ülkemizde serbest piyasa koşullarında oluşmaktadır. Ancak bu bedel Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen ücret tarifesinden az olamaz.
En Az Kaç Yılda Gümrük Müşaviri Olunur?
2 yıl süre ile gümrük müşavir yardımcılığı yaparak, gümrük mevzuatı ve gümrüğe ilişkin iktisadi, ticari ve mali konuları kapsayan sınavda başarılı olan kişiler, gümrük müşaviri olmaya hak kazanır.
Gümrük Müşaviri Olmak Zor Mu?
Gümrük Müşavirliği ve Gümrük Müşavir Yardımcılığı mesleği zor, fakat işinde yetkin olunduğu zaman oldukça dinamik ve keyifli bir meslektir. Her iki unvanı alabilmek için de bir takım yasal şartlar gerekmektedir. Bu şartların en önemlisi en fazla 3 kere girilebilen sınav şartıdır.
Gümrük Müşaviri Nerede Çalışır?
Gümrük müşavirlerinin birincil çalışma alanları, gümrüklü sahalar, gümrük idareleri ve dış ticaret işlemlerinde rol alan diğer kamu kurum ve kuruluşlarıdır. Süreçlerin dijitalleşmesiyle birlikte, sahadan ofislere dönen hibrit bir çalışma şekli de çalışma hayatımıza girmiştir.
Gümrük Müşaviri Olmak İçin Yaş Sınırı Var Mı?
Gümrük Müşavirleri için "Sağlık Kurulu Raporları ve Adli Sicil Kayıtları" ile ilgili 2013/37 sayılı genelge yayımlanmış ve 65 olan yaş sınırı 70 olarak değiştirilmiştir.
Sunduğumuz Gümrük Müşavirliği Hizmetleri Nelerdir?